Ρώτα τον ψυχολόγο: Παιδί και ύπνος. Οι δικές σας ερωτήσεις
27/11/2019

Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσοι συμμετείχαν στο πρώτο μας Q&A και βεβαίως την αξιόλογη συνεργάτη μου Κρίστα Θεοφανοπούλου για όλη τη μέχρι τώρα εξαιρετική συνεργασία μας που πάντα χαρακτηρίζεται από σεβασμό, σοβαρότητα, υπευθυνότητα, αξιοπρέπεια και επαγγελματισμό και είναι πάντα πρόθυμη για οποιαδήποτε συζήτηση σε κάθε θεματική ενότητα που αναπτύσσεται.

Όλες οι απαντήσεις που ακολουθούν είναι βασισμένες σε δεδομένα της κάθε ερώτησης.Σε περίπτωση που κάποιο άτομο πιστεύει ότι χρειάζεται να αποταθεί σε κάποιο ειδικό δεν υπάρχει κανένας λόγος να διστάσει αφού για να δοθούν οι ακριβείς, στην κάθε περίπτωση απαντήσεις, θα χρειαστεί να γίνει διερεύνηση του θέματος από κάποιο ειδικό.Το Q&A έχει περισσότερο τη μορφή συζήτησης και οι απαντήσεις που δίνονται δεν είναι εύκολο να προσαρμοστούν ατομικά στην κάθε περίπτωση χωρίς να προηγηθεί διερεύνηση.

Είμαι στη διάθεση όλων για οτιδήποτε θέμα προς συζήτηση!


1) Σε ποια ηλικία ενδείκνυται ένα μωράκι να κοιμάται στο δικό του δωμάτιο;

Συνήθως ένα βρέφος μεταφέρεται στο δικό του δωμάτιο όταν ο ύπνος του τη νύχτα είναι συνεχής και όταν οι γονείς και το παιδί νιώσουν ασφάλεια.(Οι γονείς για να αφήσουν «ανεπιτήρητο» το βρέφος κατά τη διάρκεια του ύπνου και το βρέφος που θα βρίσκεται μόνο του στο δωμάτιο)Φυσικά, οι γονείς μπορούν να κοιτάζουν το παιδί κατά διαστήματα και να χρησιμοποιούν τη συσκευή της ενδοεπικοινωνίας εφόσον το επιθυμούν.Σε πολλές περιπτώσεις το βρέφος μεταφέρεται στο δικό του δωμάτιο μετά τον έκτο μήνα χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα.

Είμαι στη διάθεσή σας για οτιδήποτε θέμα ενδεχομένως να θελήσετε προς συζήτηση.

2) Καλησπέρα, έχω μια κόρη 3 ετών και ένα αγοράκι 2 μηνών. Ήθελα να ρωτήσω τον ψυχολόγο γιατί η κόρη μου ξυπνάει τη νύχτα ή νωρίς το πρωί και με ζητάει για να κοιμηθώ μαζί της? Το κάνει από πριν αυτό όχι τώρα με το μωρό. Κοιμάται στο διπλανό δωμάτιο από 1 χρόνων. Ευχαριστώ για το χρόνο σας!

Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση χρειάζεται να διερευνηθεί κάτω από ποιες συνθήκες ξεκίνησε να ξυπνά τη νύχτα ή νωρίς το πρωί να ζητά τη μητέρα της και ποιες ανάγκες της ενδεχομένως να ικανοποιούνται από την παρουσία της μητέρας της για να κοιμηθεί.Υπάρχουν αρκετοί λόγοι στους οποίους ενδεχομένως να οφείλεται όπως το αίσθημα της ασφάλειας που λαμβάνει από την παρουσία της μητέρας, η ανάγκη της να βρίσκεται με κάποιο άλλο άτομο (αποφυγή μοναξιάς), κάποιο θέμα στη φάση μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης, κάποια δυσάρεστη για το παιδί εμπειρία κάτω από παρόμοιες συνθήκες, κάποια εκφοβιστική εικόνα που να διαμορφώθηκε στο παιδί (π.χ. το σκοτάδι), και πολλά άλλα.Εννοείται, ότι αυτή η απάντηση δεν πρέπει να πανικοβάλει τους γονείς αφού δεν ήταν δυνατό με βάση τα δεδομένα της ερώτησης να διαμορφωθεί πλήρης εικόνα έτσι ώστε να μπορεί να απαντηθεί η ερώτηση με ακρίβεια.


3) Ο γιος μου 4,5 χρονών δεν θέλει να κοιμάται στο δωμάτιο του καθώς δείχνει να έχει φοβία με το σκοτάδι. Το σπίτι μας είναι αρκετά μεγάλο και αν κάπου δεν υπάρχει φως 100% δεν πάει μόνος του. Να διευκρινίσω ότι είμαι χωρισμένη και πως στο σπίτι του μπαμπά του κοιμάται και στο δωμάτιο του μόνος του καθώς δεν ξυπνά καθόλου το βράδυ. Όταν τον ρωτήσαμε γιατί στον μπαμπά κοιμάται μόνος του ενώ στην μάμα όχι μας απάντησε ότι «στο σπίτι του παπά όταν ξαπλώνω βλέπω το κρεβάτι του παπά ενώ στην μάμα είναι πιό μακριά το δωμάτιο του από της μάμας». Το αποτέλεσμα είναι πως ή θα κοιμηθεί στον καναπέ και θα τον πάω μετά στο δωμάτιο του ή θα ξαπλώσει μαζί μου στο κρεβάτι μου και θα τον πάω στο δικό του όταν αποκοιμηθεί. Το αποτέλεσμα όμως και στις 2 περιπτώσεις είναι ότι θα ξυπνήσει αν όχι 1, 2 φορές. Με αγχώνει το γεγονός αυτό γιατί είμαι έγκυος και όταν με το καλό έρθει το 2ο μωράκι, θα έχουμε σοβαρό πρόβλημα γιατί πιστεύω πως εκεί δεν θα θέλει με τίποτα να κοιμηθεί στο δωμάτιο του ευχαριστώ και συγνώμη για το τεράστιο κείμενο

Για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης μεταξύ της μητέρας και του παιδιού, εφόσον το παιδί ανέφερε ότι ο λόγος που στο σπίτι του πατέρα του κοιμάται μόνος είναι η οπτική επαφή με το κρεβάτι του πατέρα του (ή τον πατέρα), θα χρειαστεί ενδεχομένως να διερευνηθεί αν θα μπορούσε να ισχύσει το ίδιο και στο σπίτι της μητέρας του. Σε αυτή την περίπτωση ενδεχομένως κάποια ανασφάλεια να νιώθει το παιδί (όταν είναι μόνο του στο δωμάτιό του) που πιθανώς να θεωρεί ότι καλύπτεται από την οπτική πρόσβαση που έχει με τον πατέρα του. Αν όντως πρόκειται για κάποια ανασφάλεια, ίσως να έχει συνδέσει τη συγκεκριμένη ανασφάλεια με τις συνθήκες του ύπνου (π.χ. με το να είναι μόνος στο δωμάτιο, ή να είναι στο σκοτάδι). Επομένως, ίσως να είναι καλύτερα (για σκοπούς εμπιστοσύνης στη σχέση μεταξύ της μητέρας και του παιδιού) πρώτα να γίνει εστίαση του θέματος στο θέμα που το παιδί θέτει και στη συνέχεια αν δεν παρατηρηθεί κάποια αλλαγή καλύτερα να γίνει διερεύνηση από κάποιο ειδικό για να υπάρχει δυνατότητα ακριβούς απάντησης (χωρίς αυτό να προκαλεί οποιαδήποτε ανησυχία). Για να δοθεί ακριβής απάντηση στο ενδεχόμενο το παιδί να φοβάται το σκοτάδι θα χρειαστεί να γίνει διερεύνηση και να ληφθεί υπόψη τα συναισθήματα που ίσως να προκαλεί το σκοτάδι στο παιδί, πότε άρχισε να εμφανίζεται η φοβία (σε περίπτωση που το παιδί φοβάται το σκοτάδι), κάτω από ποιες συνθήκες, κ.α..


4) Για το θέμα της εβδομάδας η ερώτηση πως θα κάνω τα παιδιά να πάνε στο δωμάτιο τους; ηλικίας 5,5 και 2,5 ετών.

Σε αρκετές περιπτώσεις, όντως συστήνεται να πηγαίνουν και τα δύο παιδιά στο δωμάτιό τους.Η διαμόρφωση του χώρου όπως την επιθυμούν τα παιδιά μπορεί να φέρει τα παιδιά πιο κοντά με το χώρο. Παραδείγματος χάριν, στο μεγάλο παιδί, επειδή πλησιάζει ο καιρός που θα πάει στο Δημοτικό, θα μπορούσε ο γονέας και το παιδί να διαλέξουν το γραφείο και τη βιβλιοθήκη του παιδιού και να διαμορφωθεί ο χώρος με φιλική για το παιδί διακόσμηση.Στο μικρό παιδί, μπορεί επίσης ο γονέας να πάει με το παιδί να αγοράσει κάποια πράγματα που θέλει το παιδί να έχει στο δωμάτιό του (π.χ. παιχνίδια, κουκλοθέατρο, wallpaper κλπ) έτσι ώστε ο χώρος να «προσκαλεί» και να «προκαλεί» το παιδί, δηλαδή το παιδί να αγαπήσει περισσότερο το χώρο του και να μην τον αποφεύγει.Όταν το παιδί ξυπνά ή χρειάζεται κάτι ο γονέας μπορεί να πηγαίνει στο δωμάτιο του παιδιού έτσι ώστε το παιδί να ξέρει ότι ο γονέας του είναι παρών όταν τον χρειάζεται.Είναι σημαντικό για τα παιδιά να νιώθουν συνεχώς τη γονική εγγύτητα για να μην παρερμηνεύσουν τη «μεταφορά» τους στο δικό τους δωμάτιο, ως ένδειξη αποστασιοποίησης των γονέων τους.


5)πως θα μάθω στο δίχρονο να κοιμάται μόνος του; Θηλάζει κιόλας.

Σας ευχαριστώ για την ερώτηση!Αυτό που ενδεχομένως να μπορούσε να βοηθήσει είναι κάποιο άλλο άτομο (π.χ. ο πατέρας ή κάποιος άλλος φροντιστής) να κοιμίζει το παιδί.Υπάρχει πιθανότητα το παιδί να κλαίει, που σε αυτή την περίπτωση θα μπορεί να πηγαίνει κοντά και η μητέρα του.Θα ήταν χρήσιμο η παρουσία της μητέρας την ώρα που το παιδί πρόκειται να κοιμηθεί να μειώνεται (σύμφωνα με την κρίση των γονέων) σταδιακά.Σε επόμενο στάδιο το άτομο που θα είναι μαζί με το παιδί μέχρι να κοιμηθεί θα μπορεί να βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο και να ασχολείται με κάτι μέχρι να κοιμηθεί το παιδί (για να δώσει την εντύπωση στο παιδί ότι δεν τους χωρίζει μεγάλη απόσταση).Κατά την κρίση των γονέων, όταν οι γονείς και το παιδί είναι «έτοιμοι» μπορεί «αλλάξει δωμάτιο» την ώρα που το παιδί πρόκειται να κοιμηθεί έτσι ώστε το παιδί να εξοικειώνεται σιγά-σιγά με τη φυσική «απόσταση» του ατόμου που θα είναι μαζί του μέχρι να κοιμηθεί.Αν για οποιοδήποτε λόγο χρειαστεί σε κάποια περίπτωση οι γονείς να είναι μαζί με το παιδί (π.χ. ασθένεια) η ανάγκη του παιδιού έχει περισσότερη βαρύτητα.Είναι σημαντικό για το παιδί να νιώθει τη γονική εγγύτητα προς αποφυγή οποιασδήποτε παρερμηνείας ότι το εγκαταλείπει η μητέρα του όταν είναι κάποιος άλλος μαζί του μέχρι να κοιμηθεί.


6) Γεια σας. Το μωρό μου είναι 2.5 χρονών και χρειάζεται εμένα ή τον μπαμπά για να κοιμηθεί. Πότε θα μάθει να κοιμάται μόνο του;

Καλό θα ήταν μέχρι την ηλικία των τριών χρονών να αρχίσει να μειώνεται σταδιακά η φυσική απόσταση του γονέα από το παιδί όταν το παιδί πρόκειται να κοιμηθεί.Δηλαδή, αν ο γονέας όταν πρόκειται το παιδί να κοιμηθεί βρίσκεται εντός του δωματίου του παιδιού, σταδιακά όταν διαπιστώσει ότι το παιδί είναι έτοιμο να το δεχτεί, ο γονέας μπορεί να ασχολείται με κάτι στο διπλανό δωμάτιο.Όταν πάλι ο γονέας διαπιστώσει ότι το παιδί είναι έτοιμο, τότε αντί στο διπλανό δωμάτιο θα μπορεί να σε κάποιο άλλο δωμάτιο, όχι σε μεγάλη απόσταση από το δωμάτιο του παιδιού.Αν ο γονέας κρίνει, μπορεί να ενθαρρύνει την ιδέα το παιδί να κοιμάται μόνο, μέσω κάποιας επιβράβευσης η οποία (με βάση την κρίση του γονέα) θα μειώνεται σταδιακά.Σε περίπτωση που μέσα στο διάστημα των έξι μηνών το παιδί χρειάζεται ακόμα το γονέα του να είναι μαζί του για να κοιμηθεί, ίσως να χρειαστεί οι γονείς να αποταθούν σε κάποιο ειδικό ο οποίος θα διερευνήσει σε βάθος το θέμα και θα παρέμβει δεόντως. Είναι σημαντικό για το παιδί να νιώθει τη γονική εγγύτητα προς αποφυγή οποιασδήποτε παρερμηνείας ότι ο γονέας του το εγκαταλείπει όταν δεν βρίσκεται στο ίδιο δωμάτιο μαζί του μέχρι το παιδί να κοιμηθεί.


7) Ο γιος μου 8 χρονών θέλει να κοιμάται μαζί μας. Δοκιμάσαμε τα πάντα. Δικό του δωμάτιο, να κοιμάται μαζί μας και να τον παίρνουμε μετά στο δωμάτιό του, να κοιμόμαστε στο σαλόνι και μετά να τον μεταφέρουμε στο κρεβάτι του.. τίποτα. Πάντα ξυπνάει και έρχεται στο δωμάτιο μας. Με τον σύζυγο έχουμε χάσει κάθε επαφή. Σε λίγους μήνες γεννάω και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πείτε μου σας παρακαλώ, τι να κάνω;

Συνήθως σε πιο μικρή ηλικία (ενόσω το παιδί φοιτά στο νηπιαγωγείο) τα παιδιά κοιμούνται μόνα στο δικό τους δωμάτιο.Για να μπορεί να δοθεί ακριβής απάντηση και για να υπάρξει αντιμετώπιση είναι καλύτερο οι γονείς να αποταθούν σε κάποιο ειδικό ο οποίος θα διερευνήσει σε βάθος το θέμα και θα παρέμβει δεόντως.Είναι σημαντικό να αναφερθεί παρενθετικά για το θέμα της συζυγικής εγγύτητας που αναφέρθηκε στην ερώτηση, ότι για την υγιή πορεία της συζυγικής σχέσης η εγγύτητα μεταξύ των συζύγων είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες.Αν για οποιοδήποτε λόγο παρατηρηθεί εξασθένηση της εγγύτητας μεταξύ των συζύγων, ή αν έστω το ένα μέλος του ζευγαριού δεν είναι ικανοποιημένος/η από τη συζυγική του/της σχέση, η βοήθεια από κάποιο ειδικό θα βοηθούσε σημαντικά.Είναι συχνό φαινόμενο μετά τον ερχομό του παιδιού στην οικογένεια (ανεξαρτήτως της σειράς του παιδιού) να παρατηρούνται κάποιες διαφωνίες (μικρού ή μεγάλου βαθμού) μεταξύ των συζύγων για τις οποίες ίσως να χρειαστεί επαγγελματική προσέγγιση για την ικανοποίηση και των δύο συζύγων.Η ικανοποίηση της συζυγικής σχέσης θεωρείται ως ένας από τους σημαντικούς παράγοντες των υγιών συνθηκών της οικογένειας, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την υγιή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και ψυχοκοινωνική πορεία του κάθε μέλους της οικογένειας.


8) Νήπιο και βρέφος στο ίδιο δωμάτιο. Γίνεται;

Σε πολλές οικογένειες είναι σύνηθες τα παιδιά να κοιμούνται στο ίδιο δωμάτιο χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα, απλώς να μην επηρεάζεται το ένα παιδί από το άλλο, όπως π.χ. να ξυπνά το ένα παιδί κατά τη διάρκεια της νύχτας και λόγω της αναστάτωσης που ίσως να δημιουργείται να ξυπνά και το άλλο παιδί. Είναι χρήσιμο τεθούν όρια χώρου στο δωμάτιο, έτσι ώστε το κάθε παιδί να γνωρίζει το δικό του χώρο στον οποίο θα βρίσκονται τα παιχνίδια του, που θα παίζει κλπ. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά δεν μπορούν να παίζουν ή να μοιράζονται τα ίδια παιχνίδια. Απλώς, τα όρια τίθενται για τις περιπτώσεις που πιθανώς να υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των παιδιών σχετικά με το θέμα του χώρου, το θέμα του σε ποιον ανήκει κάποιο παιχνίδι κλπ. Όταν υπάρχει βρέφος και νήπιο στο ίδιο δωμάτιο είναι σημαντικό να γνωρίζει το μεγαλύτερο παιδί ότι οι ώρες που ο αδερφός ή η αδερφή κοιμάται ίσως να διαφέρουν από τις ώρες που κοιμάται αυτός.



9) Νομίζω ότι το παιδί μου έχει συνδέσει το γάλα με τον ύπνο. Ξυπνάει τα βράδια και κλαίει επίμονα για γάλα. Προσπαθώ να το κόψω δίνοντας νερό όμως φωνάζει, τσιριλά και κλάει.."μάμα γάλα". Είναι 3 χρονών. Τι να κάνω;

Στην ηλικία των 3 χρονών, θα χρειαστεί αρχικά ο γονέας να μιλήσει με το παιδί και να του εξηγήσει. Ταυτοχρόνως, αν το παιδί παρουσιάζει την ίδια επιμονή ο γονέας θα χρειαστεί να οριοθετήσει αυτή τη συμπεριφορά. Πιθανώς, η οριοθέτηση του γονέα προς το παιδί να επιφέρει τη ματαίωση στο παιδί. Σε τέτοια περίπτωση ο γονέας δεν απομακρύνεται ούτε αγνοεί το παιδί όταν ζητά το γάλα, αλλά εξηγεί τους λόγους για τους οποίους δεν του δίνει. Για τη σωστή διαχείριση της ματαίωσης είναι χρήσιμο ο γονέας να ικανοποιεί πλήρως την κάθε φυσιολογική απαίτηση-ανάγκη του παιδιού. Με αυτό τον τρόπο δίνει ασυνείδητα στο παιδί το μήνυμα ότι κάθε φυσιολογική απαίτησή του ικανοποιείται πλήρως, και ταυτόχρονα «δίνει τροφή» στο παιδί για ανάπτυξη της κριτικής του ικανότητας, στο να ξεχωρίσει το χρειάζεται να ικανοποιείται και τι όχι, που βοηθά το παιδί να ξεχωρίσει το τι να ζητά και τι όχι.Είναι σημαντικό να ενημερωθούν όλα τα άτομα (πατέρας, γιαγιά κλπ) τα οποία ενδεχομένως να θελήσουν να ικανοποιήσουν την ανάγκη ή την απαίτηση του παιδιού (π.χ. αν χρειαστεί να κοιμηθεί κάποια νύχτα στο σπίτι της γιαγιάς) για γάλα τη νύχτα και η συζήτηση να μην γίνει ενώπιον του παιδιού αφού υπάρχει πιθανότητα να υπάρξει διαφωνία μεταξύ τους. Σε κάποιες περιπτώσεις (και αν χρησιμοποιείται πιπίλα) υπάρχει η πιθανότητα να δώσουν στο παιδί πιπίλα, αν το παιδί έχει συνδέσει τον ύπνο με το πιπίλισμα, με ιδιαίτερη προσοχή έτσι ώστε το παιδί να μην χρειάζεται την πιπίλα για να κοιμηθεί και σιγά σιγά να μειωθεί και η χρήση της ίδιας.



Για πιο ακριβής απαντήσεις και πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση θα ήταν καλό να γίνει διερεύνηση των θέματος σε βάθος από κάποιο ειδικό ο οποίος, βάση της διερεύνησης θα παρέμβει δεόντως.

Είμαι στη διάθεσή οποιουδήποτε για οτιδήποτε θέμα ενδεχομένως να θελήσετε προς συζήτηση.

Μην διστάσετε να επικοινωνήστε μαζί μου,


Στυλιανός Κωνσταντίνου
Εγγεγραμμένος Κλινικός Ψυχολόγος
[email protected]

Facebook - Instagram: stylianos.constant

Τηλ.: 99 860686

Σχόλια